Montaż
Mocowanie blachy trapezowej na dachu
Poprawne zamocowanie blachy trapezowej decyduje o trwałości i szczelności dachu przez cały okres eksploatacji. Nieodpowiedni dobór łączników lub błędne rozmieszczenie wkrętów prowadzi do korozji, rozszczelnienia i deformacji pokrycia – szczególnie przy dużych różnicach temperatur typowych dla polskiego klimatu kontynentalnego.
Typy łączników stosowanych do blach trapezowych
Wkręty samowiercące
Podstawowy łącznik w budownictwie dachowym z blach trapezowych. Wkrąt samowiercący ma wiertło na końcu trzpienia, co eliminuje konieczność wcześniejszego wiercenia otworu w podkonstrukcji. Stosowane są wkręty ze stali nierdzewnej lub z powłoką cynkową z uszczelką EPDM pod główką.
Wkręty z podkładką szeroką
Przy blachach cienkich (0,5–0,75 mm) zalecane są wkręty z powiększoną podkładką, która rozkłada docisk na większej powierzchni i zmniejsza ryzyko deformacji otworu montażowego przy odkształceniach termicznych.
Śruby hakowe
Stosowane przy mocowaniu do stalowych płatwi – pręt śruby otacza płatew od spodu, a gwintowany koniec przechodzi przez blachę. Rozwiązanie stosowane przy większych rozpiętościach i ciężkich blachach.
Nity zrywalne
Używane wyłącznie do łączenia arkuszy blachy między sobą (w nakładkach bocznych i na łącznikach kalenicowych), a nie do mocowania do podkonstrukcji. Nie nadają się jako zamiennik wkrętów przy mocowaniu do płatwi.
Rozmieszczenie wkrętów
Liczba i rozmieszczenie wkrętów zależy od strefy obciążenia wiatrem, kąta nachylenia połaci i masy blachy. Polska norma PN-EN 1991-1-4 (obciążenia wiatrem) definiuje strefy wiatrowe dla obszaru Polski. Producenci blach podają tabele doboru wkrętów dla konkretnych profili i rozpiętości płatwi.
Strefy dachu
Dach dzielony jest na trzy strefy o różnym poziomie obciążenia:
- Pole środkowe – obciążenie ssaniem wiatru najmniejsze; wkręty w co drugiej lub trzeciej fali
- Strefa krawędziowa – podwyższone obciążenie; wkręty w co drugiej fali
- Narożniki połaci – najwyższe ssanie wiatru; wkręty w każdej fali
Mocowanie a kompensacja termiczna
Blacha trapezowa mocowana jest na długości do podkonstrukcji w tzw. punkcie stałym – jednym miejscu na arkusz lub sekcję. Pozostałe wkręty montowane są w podłużnych otworach owalnych (szczelinach), które umożliwiają przesuw termiczny wzdłuż osi dachu. Prawidłowe wykonanie tego szczegółu jest kluczowe przy dłuższych połaciach.
Mocowanie na różnych podkonstrukcjach
Stalowe płatwie
Najczęściej spotykane w obiektach przemysłowych i magazynowych. Wkręt samowiercący przewierca blachę trapezową i grubościenny element stalowy (3–10 mm). Do stalowych płatwi stosuje się wkręty z hartowanym wiertłem typu 3 lub 5 wg ISO 10666.
Drewniane łaty i krokwie
Przy lekkich budynkach jednorodzinnych blacha trapezowa montowana bywa na drewnianych łatach. W tym przypadku stosuje się wkręty do drewna z uszczelką EPDM i podkładką. Głębokość zakotwienia w drewnie powinna wynosić minimum 25 mm.
Korozja łączników
Łączniki ze stali węglowej z powłoką cynkową wykazują ograniczoną trwałość w środowiskach wilgotnych lub agresywnych. W strefach nadmorskich, przy blachach aluminiowych lub cynkowo-tytanowych zalecane są wkręty ze stali nierdzewnej A2 lub A4, co eliminuje ryzyko galwanicznej korozji styku stalowy łącznik–aluminiowa blacha.
Schemat budowy dachu trapezowego
Źródła i odniesienia
- Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) – PN-EN 14782, PN-EN 1090
- Instytut Techniki Budowlanej (ITB)
- Portal Budowlane.eu – dane techniczne blach